We leven in een tijd die om een nieuw soort leiderschap vraagt. Leiderschap dat om kan gaan met snelle menselijke feedback-loops. Het is het type leiderschap dat in Silicon Valley aan het roer staat bij succesvolle techbedrijven. Dat zijn niet de zogenaamde zelfverzekerde, nooit-twijfelende bestuurders die met een krachtige statement de zaal stil krijgen. Het zijn leiders die het hardop durven te zeggen: ik kan alleen maar groeien op basis van Collectieve Stakeholder Intelligence (CSI).
Het misverstand over kwetsbaarheid
In twintig jaar stakeholderonderzoek heb ik honderden bestuurders geïnterviewd over goed bestuur. En keer op keer valt me hetzelfde op: de bestuurders die de meeste schade aanrichten, staan vrijwel altijd op zenden. Het zijn de mensen die geloven dat twijfelen een zwakte is. Die hebben geleerd dat je als leider altijd een antwoord moet hebben. Dat toegeven dat je iets niet weet, je gezag ondermijnt. Maar het tegenovergestelde is waar.
De vragende bestuurder die ik te weinig zie
Na twintig jaar bestuurders adviseren, bij ProRail, Port of Amsterdam, Woonstad Rotterdam, Rabobank, CPNB, zie ik een patroon. Organisaties die het hardst groeien in vertrouwen bij hun stakeholders, hebben vrijwel altijd één ding gemeenschappelijk: een bestuurskamer die écht luistert. Die oprecht nieuwsgierig zijn naar wat ze missen aan signalen buiten de bestuurskamer.
Dat is wat ik luisteren naar collectieve stakeholderintelligentie noem. Het is een houding. Een overtuiging dat je als bestuurder nooit volledig op de hoogte bent, en dat je altijd meer niet weet dan wel.. Dat de buitenwereld altijd informatie heeft die de boardroom nog niet kent. En dat precies daar, in het ongezegde, in de onderstroom, de strategisch meest waardevolle kennis zit.
Goed bestuur begint altijd met een vraag, niet met een antwoord
Wat ik meeneem uit al die gesprekken met jonge leiders in onze Young Boards, uit twee decennia stakeholderonderzoek, en al die bestuurskamergesprekken: de toekomstbestendigste organisaties zijn niet de grootste of de machtigste. Het zijn de slimste organisaties die het best hebben leren luisteren naar de Collectieve Stakeholder Intelligentie. Dat is het leiderschap dat onze tijd vraagt. En dat is precies het leiderschap waar ik elke dag aan werk, samen met de bestuurders, de jonge talenten en de organisaties die begrijpen dat toekomstbewust bestuur begint met de moed om te vragen naar wat je nog niet weet.